11. listopada 2025 roku, w Sali Koncertowej Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, odbył się Koncert Jubileuszowy w ramach obchodów 115-lecia Śląskiego Związku Chórów i Orkiestr, pod nazwą "Harmonia głosów - 115 lat amatorskiego ruchu muzycznego na Śląsku".
W programie:
Powitalny występ orkiestry dętej i chóru
Prezentacje indywidualne chórów i orkiestr
Trzy nowe kompozycje autorstwa: Katarzyny Danel, Tomasza Ptoka i Klaudiusza Jani, angażujące wszystkich uczestników koncertu do wspólnego śpiewania!
Całością kierowała prof. Iwona Melson – Dyrektor Artystyczna ŚZChiO
Koncert Harmonia Głosów był kulminacją wieloletniej historii jednego z najstarszych regionalnych stowarzyszeń chóralno-orkiestrowych w Polsce, czyli Śląskiego Związku Chórów i Orkiestr, założonego w 1910 roku przez Michała Wolskiego jako Związek Śląskich Kół Śpiewaczych. To wydarzenie nie tylko celebruje jubileusz, ukazuje jedność społeczności, ale również unaocznia znaczenie amatorskiego muzykowania jako trwałego fundamentu śląskiej kultury, który przetrwał historyczne dramaty, zmieniające się granice i często niesprzyjające systemy.
Od połowy XIX wieku pieśń chóralna i działalność orkiestr dętych były na Śląsku zjawiskiem oddolnym, powszechnym i głęboko zakorzenionym w doświadczeniu zbiorowym. Obejmująca ogromną rzeszę pasjonatów aktywność tworzyła bezpieczną przestrzeń dla budowania więzi i animowania kultury lokalnej. Ruch chóralny rozwijał się równolegle w strukturach świeckich i religijnych – wspierany przez kasyna ludowe, parafie i towarzystwa edukacyjne – przyczyniając się do kształtowania silnej sieci zespołów i struktur organizacyjnych, obejmujących cały Górny i Cieszyński Śląsk oraz Zaolzie, a pierwotnie także Śląsk Opolski. Ruch orkiestrowy to pokłosie złotej ery przemysłu i mecenatu zakładów, takich jak kopalnie czy huty.
Tym, co nadaje koncertowi Harmonia Głosów wymiar szczególny, jest jego inkluzywność i zbiorowy charakter. Przestrzeń sali koncertowej stanie się wspólnotowym forum – miejscem, gdzie tradycja nie jest muzealnym eksponatem, lecz żywym doświadczeniem. Poprzez zaangażowanie publiczności w śpiew, przekroczona zostanie klasyczna granica pomiędzy estradą a widownią.
Warto podkreślić, że jubileusz ŚZChiO nie jest tylko wspomnieniem przeszłości. To także moment redefinicji i Nowego Otwarcia. W ostatnich latach Związek przeszedł znaczącą transformację: otworzył się na młodych liderów, wszedł w struktury Europejskiego Stowarzyszenia Chóralnego i rozpoczął działania na rzecz ochrony amatorskiego śpiewu zbiorowego jako części niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Koncert Harmonia Głosów wybrzmiał zatem nie tylko jako symbol trwania, lecz jako świadectwo zmiany – umocowanej historycznie, a skierowanej ku przyszłości.